Mezuniyet ve Diploma: Şartlar, İlişik Kesme, e-Devlet

Mezun olmak için programındaki bütün dersleri geçmen ve genel not ortalamanın en az 2,00 olması gerekiyor. Varsa zorunlu stajını da tamamlamış olmalısın. Şartları sağlayınca fakülte yönetim kurulu mezuniyetini onaylıyor. Ardından ilişik kesme işlemlerini yapıp diplomanı alıyorsun. Diploma hazırlanana kadar sana geçici mezuniyet belgesi veriliyor. Mezuniyetin YÖKSİS'e işlendikten sonra e-Devlet'teki "Yükseköğretim Mezun Belgesi Sorgulama" hizmetinden barkodlu belge alabilirsin.

Aşağıdaki bilgiler ERÜ, KAYÜ ve AGÜ'nün eğitim-öğretim yönetmeliklerinden ve öğrenci işleri belgelerinden derlendi.

Mezuniyet şartları

KAYÜ'de normal sürede mezun olan ve disiplin cezası almamış öğrenciler ayrıca belge alıyor. Ortalaması 3,00–3,49 olanlar onur öğrencisi, 3,50 ve üstü olanlar üstün onur öğrencisi sayılıyor.

Son dönemde kontrol etmen gerekenler

1. Müfredat listesini çıkar. Öğrenci bilgi sisteminde transkriptini müfredatınla yan yana koy. Seçmeli ders sayısı ve AKTS toplamı en sık atlanan noktalar. Sisteme girişte sorun yaşarsan OBS giriş rehberi yazımıza bak.
2. Ortalamayı hesapla. Bütün derslerini geçip ortalaman 2,00'ın altında kaldıysa hangi derslerden ne alman gerektiğini not ortalaması hesaplama aracıyla görebilirsin.
3. Stajını kapat. Staj defterinin teslim edildiğini ve stajının kabul edildiğini bölümüne teyit ettir. Süreç için zorunlu staj işlemleri yazımıza bak.
4. Tek dersin kaldıysa: ERÜ ve KAYÜ'de mezuniyete tek dersi kalan öğrencilere tek ders sınavı hakkı veriliyor. Kurallar mazeret, bütünleme ve tek ders sınavı rehberimizde.
5. Yaz okulu: Eksik dersini yazda tamamlarsan ERÜ yönetmeliğine göre o öğretim yılının bahar yarıyılı sonunda mezun sayılıyorsun. Ayrıntılar yaz okulu rehberinde.

Ortalama yetmiyorsa: ERÜ yönetmeliğinde bu durum için özel bir hüküm var. Bütün derslerini geçtiği hâlde ortalaması yetmediği için ilişiği kesilme noktasına gelen son dönem öğrencisi, dilediği derslerden sınırsız sınav hakkı alıyor. Uygulamalı dersler ve daha önce alınmamış dersler dışında bu derslere devam şartı aranmıyor.

Mezuniyetin onaylanması

KAYÜ Öğrenci İşleri'nin mezuniyet iş akışı süreci adım adım gösteriyor. Diğer üniversitelerde de mantık benzer:

1. Bütün derslerini ve stajını tamamlayınca sistemde "mezun" durumuna düşüyorsun.
2. Öğrenci işleri mezun listesini fakülte, yüksekokul ya da enstitü yönetim kuruluna gönderiyor.
3. Yönetim kurulu mezuniyetini görüşüp karar alıyor. Karar öğrenci işlerine iletiliyor ve sisteme işleniyor.
4. Sen öğrenci işlerine başvuruyorsun. Kimlik belgen kontrol ediliyor. Kayıtta verdiğin lise diploması ya da fotoğraf gibi belgeler varsa imza karşılığı sana geri veriliyor.

KAYÜ'de diploma ve diploma eki, mezuniyet onayıyla aynı anda elektronik imzayla hazırlanmaya başlıyor. İş akışına göre en geç üç gün içinde teslime hazır hâle geliyor.

İlişik kesme

İlişik kesme, üniversiteden ayrılırken birimlere karşı bir yükümlülüğünün kalmadığının belgelenmesi. KAYÜ yönetmeliği, mezun olup ayrılanların diplomalarını ve kendi belgelerini alabilmek için ilişik kesme işlemini yapmasını şart koşuyor. KAYÜ birimlerinin hizmet tablolarında diploma ya da geçici mezuniyet belgesi için istenen iki belge şöyle sıralanıyor: ilişik kesme belgesi ve yönetim kurulu kararı. İşlem süresi bir gün.

Hangi birimlerden onay alacağını ve formun nerede olduğunu kendi fakültenin öğrenci işlerinden öğren. Bu adımı mezuniyet onayını beklerken yaparsan diploma için ayrıca beklemezsin.

Diploma ve geçici mezuniyet belgesi

• Geçici mezuniyet belgesi: ERÜ yönetmeliğine göre diploma hazırlanana kadar mezunlara geçici mezuniyet belgesi veriliyor. KAYÜ'de diplomayı alırken daha önce aldığın geçici belgenin aslını geri vermen gerekiyor.
• Diploma bir kez verilir: ERÜ ve KAYÜ yönetmeliklerinde diploma bir defa veriliyor. Kaybedersen ikinci nüsha düzenleniyor. KAYÜ'de bunun için önce ulusal bir gazeteye kayıp ilanı vermen gerekiyor.
• Diploma eki ve transkript: KAYÜ'de bütün mezunlara not durum belgesi (transkript) ve diploma eki de veriliyor.
• Ön lisans diploması: Lisansı bitiremeyen ama ilk iki yılın bütün derslerini geçmiş öğrenci, isterse ön lisans diploması alabiliyor. ERÜ ve KAYÜ'de bu hak var. ERÜ'de lisansa devam eden öğrenciye ön lisans diploması verilmiyor.

e-Devlet'ten mezun belgesi

Mezuniyetin üniversitenin sistemine işlendikten sonra YÖKSİS'e aktarılıyor. Bundan sonra e-Devlet'te Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı → Yükseköğretim Mezun Belgesi Sorgulama hizmetinden barkodlu mezun belgeni alabilirsin. Bu hizmete e-Devlet şifresi, mobil imza, e-imza, T.C. kimlik kartı ya da internet bankacılığıyla giriliyor. Belgeyi isteyen kurum barkoddan doğrulama yapabiliyor.

Belge e-Devlet'te görünmüyorsa:

• Yeni mezunsan: Yönetim kurulu kararının sisteme işlenmesini bekle. Uzun sürerse bölüm sekreterliğine ya da öğrenci işlerine sor.
• ERÜ'den eski yıllarda mezun olduysan: ERÜ Öğrenci İşleri'ne göre özellikle 2003 ve öncesi mezunların bir kısmının T.C. kimlik numarası sistemde olmadığı için diplomaları e-Devlet'te çıkmıyor. Güncelleme için ogrenci@erciyes.edu.tr adresine kimlik fotokopisi, diploma ya da geçici mezuniyet belgesinin iki yüzü, transkript (varsa) ve başvuru dilekçesiyle yazıyorsun. ERÜ, Hotmail adreslerinden gelen postaların ulaşmadığını belirtiyor. Başka bir adres kullan. İşlem yedi iş günü sürüyor.
• ÖSYM başvurusu için: ÖSYM'nin aday sisteminde "Eğitim bilgilerim" menüsünden bilgilerini e-Okul/YÖKSİS'ten güncelleme düğmesi var.

Mezuniyetten sonra değişenler

• Sağlık sigortası: Öğrenciyken ailenin üzerinden sağlık sigortalıysan, mezuniyetle bu durum değişebilir. Ayrıntılar öğrenci sağlık sigortası yazımızda.
• KYK kredisi: Öğrenim kredisi aldıysan geri ödeme, okulu bitirmenden iki yıl sonra başlıyor. Kurallar için burslar ve KYK kredisi yazımıza bak.
• Mezuniyet töreni: Tören tarihleri fakülte ve rektörlük duyurularıyla ilan ediliyor. ERÜ, KAYÜ, AGÜ ve NNYÜ duyuru sayfalarımızdan takip edebilirsin. ERÜ'nün mezunlar için ayrıca bir mezun bilgi sistemi var: mezun.erciyes.edu.tr.

Sık sorulan sorular

Mezuniyet şartları nelerdir?

Programındaki bütün dersleri geçmen, genel not ortalamanın en az 2,00 olması ve varsa zorunlu stajını tamamlaman gerekiyor. AGÜ'de ayrıca en az 240 AKTS ve son iki yarıyılı AGÜ'de okumuş olmak şart.

Mezuniyet belgesi e-Devlet'e ne zaman düşer?

Yönetim kurulu mezuniyetini onaylayıp öğrenci işleri bunu sisteme işledikten sonra bilgiler YÖKSİS'e aktarılıyor. Bundan sonra belgeyi e-Devlet'teki "Yükseköğretim Mezun Belgesi Sorgulama" hizmetinden alabilirsin. Kesin bir gün sayısı yönetmeliklerde yazmıyor.

Geçici mezuniyet belgesi nedir, nereden alınır?

Diploman hazırlanana kadar mezun olduğunu gösteren resmî belgedir. Öğrenci işlerinden, ilişik kesme işlemlerini tamamladıktan sonra alınıyor. Diplomayı alırken geçici belgenin aslını geri veriyorsun.

İlişik kesme belgesi neden isteniyor?

Üniversitedeki birimlere karşı bir yükümlülüğünün kalmadığını gösterir. KAYÜ yönetmeliğine göre diplomanı ve kendi belgelerini almadan önce ilişik kesme işlemlerini yapman gerekiyor.

Diplomamı kaybedersem ne yapmalıyım?

Diploma bir kez verilir. Kaybedersen ikinci nüsha düzenlenir. KAYÜ'de bunun için önce ulusal bir gazeteye kayıp ilanı veriyorsun. Ardından öğrenci işlerine dilekçeyle başvuruyorsun.

Kaynaklar

• Erciyes Üniversitesi — Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği (erciyes.edu.tr/Files/regulation/a56b82d0-3b37-4085-abe6-b3ab1e7593d6.pdf)
• Resmî Gazete — Kayseri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (10 Aralık 2023) (resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/12/20231210-1.htm)
• Resmî Gazete — Abdullah Gül Üniversitesi Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (21 Aralık 2020) (resmigazete.gov.tr/eskiler/2020/12/20201221-2.htm)
• KAYÜ Öğrenci İşleri — Mezuniyet İş Akış Şeması (ogrenci.kayseri.edu.tr/EditorUpload/Files/fe503384-d423-43a7-bc74-02f109802494.pdf)
• KAYÜ Develi Hüseyin Şahin MYO — Kamu Hizmet Standartları Tablosu (dmyo.kayseri.edu.tr/EditorUpload/Files/e0230975-703c-4629-82db-feb5495ec1d4.pdf)
• ERÜ Öğrenci İşleri — Mezun Öğrencilerimizin YÖKSİS, ÖSYM ve e-Devlet Güncellemesi (ogrisl.erciyes.edu.tr/tr/mezun-ogrencilerimizin-yoksis-osym-e-devlet-guncellemesi)
• e-Devlet — Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Yükseköğretim Mezun Belgesi Sorgulama (turkiye.gov.tr/yuksekogretim-mezun-belgesi-sorgulama)