Öğrenci Sağlık Sigortası: Kaç Yaşına Kadar, GSS ve Provizyon

Üniversite öğrencisi, evli değilse ve kendisi sigortalı çalışmıyorsa 25 yaşını doldurana kadar anne ya da babasının genel sağlık sigortası (GSS) üzerinden sağlık hizmeti alır. Bu sınır lise ve dengi okullarda 20, okumayan çocuklarda 18 yaştır. Kural, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 3. maddesinden geliyor. 25 yaşını dolduran öğrenci ise kendi adına GSS'li olur ve primini ya kendisi öder ya da gelir testiyle devlet öder.

Hastaneye gittiğinde bu durumun nasıl kontrol edildiğini, sorun çıkarsa ne yapacağını ve Kayseri'de nereye başvuracağını aşağıda topladık. Rakamlar 2026 itibarıyla yürürlükteki kanun metnine göre.

Yaş sınırları tablosu

Bütün durumlarda çocuğun evli olmaması gerekiyor. Ayrıca kanuna göre çocuğun kendisi sigortalı sayılmamalı, isteğe bağlı sigortalı olmamalı ve kendi sigortalılığından gelir ya da aylık almamalı. Yani kayıtlı bir işte çalışmaya başladığında artık kendi sigortanla sağlık hizmeti alırsın. Part-time çalışma koşulları için part-time iş ve staj yazısına bak.

18 yaşından küçükler için ek bir güvence var. Kanunun 60. maddesine göre GSS'li bir anne-babası ya da bakmakla yükümlü olduğu biri bulunmayan Türk vatandaşı çocuklar, gelir tespiti yapılmadan GSS kapsamına alınıyor.

25 yaşını doldurunca ne oluyor?

25 yaşını doldurduğun gün anne-babanın üzerinden yararlanma bitiyor. Bundan sonra üç ihtimal var:

1. Çalışıyorsan: İşverenin seni sigortalı bildirdiyse sağlık hizmetini kendi sigortan üzerinden alırsın.
2. Çalışmıyorsan ve hane gelirin düşükse: Kanuna göre aile içinde kişi başına düşen aylık geliri asgari ücretin üçte birinden az olanların primi devlet tarafından ödeniyor. Bunun için gelir testi yaptırman gerekiyor. ERÜ'nün sağlık hizmetleri sayfası bu başvurunun Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına yapıldığını yazıyor. Kayseri'de kalıyorsan bağlı olduğun ilçenin vakfına başvurursun.
3. Gelir testi sonucu yüksek çıkarsa ya da başvurmazsan: Kendi adına GSS'li sayılırsın ve primini kendin ödersin. Prim tutarı her yıl asgari ücrete göre değişiyor. Güncel tutarı SGK'dan öğren.

Mezuniyet sonrası iki yıl: Kanunun 60. maddesine 2016'da eklenen fıkraya göre anne ya da babası üzerinden yararlanamayan gençlerden lise mezunları 20, yükseköğrenim mezunları 25 yaşını geçmemek şartıyla, mezuniyeti izleyen günden itibaren iki yıl boyunca gelir tespiti yapılmadan GSS kapsamında sayılıyor. Bu süre içinde başka bir yoldan GSS'li olmaman gerekiyor.

"Öğrenciyim ama GSS borcum çıktı"

Arama motorlarında en çok sorulan sorunlardan biri bu. Genellikle şöyle oluşuyor: 18 ya da 20 yaşını geçtin, ama SGK kayıtlarında öğrencilik bilgin görünmüyor. Sistem seni anne-babanın bakmakla yükümlü olduğu kişi olarak değil, kendi adına GSS'li olarak tescil ediyor ve prim tahakkuk ediyor.

Kontrol etmek için:

• e-Devlet'teki Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama hizmetinden GSS durumuna ve borcuna bak.
• Anne ya da baban kendi e-Devlet hesabından Genel Sağlık Sigortalısının Bakmakla Yükümlü Olduğu Aile Bireyleri Sorgulama hizmetini açsın. Listede adın görünmeli.
• SPAS Müstehaklık Sorgulama hizmeti de sağlık sigortası açısından durumunu gösteriyor.

Adın listede yoksa ya da borç görünüyorsa barkodlu öğrenci belgeni alıp bir Sosyal Güvenlik Merkezi'ne başvur. ERÜ'nün sağlık hizmetleri sayfası da öğrenci kaydının sosyal güvenlik merkezlerine öğrenci belgesi teslim edilerek güncellenmesi gerektiğini yazıyor. Belgeyi nasıl alacağın öğrenci belgesi yazımızda. Borcun silinip silinmeyeceği kaydın hangi tarihten itibaren düzeltildiğine bağlı. Bunu SGK dosyana bakarak söyleyebilir.

Hastanede provizyon nasıl işliyor?

Devlet hastanesine, aile hekimine ya da SGK ile anlaşmalı bir özel hastaneye gittiğinde kimliğinle kayıt yapılır. Hastane bu sırada SGK'nın sisteminden provizyon alır, yani sigortanın aktif olup olmadığını ve kimin üzerinden yararlandığını sorgular. Provizyon çıkmazsa hastane seni uyarır ve ücretli hasta olarak işlem yapabilir.

Hastaneye gitmeden önce yapman gerekenler:

• e-Devlet'ten yukarıdaki sorgulamalardan birini yap. Müstehaklığın yoksa hastaneye gitmeden SGK ile çöz.
• Özel hastaneye gideceksen önce SGK ile anlaşması olup olmadığını sor. e-Devlet'teki Kurum Sözleşmeli Sağlık Tesisi Sorgulama hizmeti bu listeyi veriyor. Anlaşmalı olsa bile fark ücreti alınabilir.
• Reçeteli ilaçlarda eczane de SGK sisteminden kontrol yapar. Gece ve hafta sonu açık eczaneleri nöbetçi eczaneler sayfasında bulabilirsin.

Kayseri'de nereye gidersin?

Acil durumda sigorta sorgusunu düşünme, 112'yi ara ya da en yakın acil servise git. 5510 sayılı Kanun'un 67. maddesi, acil hallerde sağlık hizmetinden yararlanmak için prim ödeme gün sayısı ve prim borcu şartlarını aramıyor. Diğer durumlar için:

• Rutin muayene ve reçete: Kayseri'deki bir aile sağlığı merkezine kayıt ol. Nasıl yapılacağı sağlık ve acil durumlar rehberimizde.
• Hastane: Kayseri Şehir Hastanesi, ERÜ Tıp Fakültesi hastaneleri ve devlet hastaneleri MHRS üzerinden randevu veriyor. Adres ve telefonlar aynı rehberde.
• Kampüs sağlık birimleri: AGÜ'de SKS'ye bağlı bir sağlık merkezi, NNYÜ'de öğrenci merkezinde kurum doktoru var. ERÜ kampüsünün içinde Tıp Fakültesi hastaneleri bulunuyor. Birimlerin ayrıntısı yine sağlık ve acil durumlar sayfasında.
• SGK işlemleri: Tescil, borç ve bakmakla yükümlülük işlemleri için Kayseri'deki Sosyal Güvenlik Merkezleri'ne başvurursun. Hangi merkezin hangi ilçeye baktığını SGK'nın sitesinden ya da ALO 170 hattından öğrenebilirsin.

Uluslararası öğrenciysen

Yabancı uyruklu öğrenciler için kurallar farklı. Kanunun 60. maddesine göre Türkiye'de öğrenim gören yabancı uyruklu öğrenciler, eğitim-öğretim yılı başlangıcından itibaren üç ay içinde talepte bulunurlarsa GSS'li sayılıyor. Başvuru e-Devlet'teki Yabancı Uyruklu Öğrencilerin GSS Başvurusu ve Takibi hizmetinden yapılıyor ve bir eğitim-öğretim yılının priminin tescilden itibaren bir ay içinde tamamının ödenmesi gerekiyor. Ayrıntılar uluslararası öğrenciler rehberimizde.

Sık sorulan sorular

Öğrenci sağlık sigortası kaç yaşına kadar?

Yükseköğrenim gören, evli olmayan ve kendisi sigortalı çalışmayan öğrenci 25 yaşını doldurana kadar anne ya da babasının GSS'sinden yararlanır. Lise ve dengi okullarda sınır 20, okumayanlarda 18 yaştır.

25 yaş üstü öğrenci sağlık sigortası nasıl yapılır?

25 yaşını dolduran öğrenci kendi adına GSS'li olur. Hane gelirinin düşük olduğunu düşünüyorsan Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı'na gelir testi için başvur. Kişi başı gelir asgari ücretin üçte birinden azsa primi devlet öder, değilse primi kendin ödersin.

Öğrenciyken GSS borcu çıkar mı?

Öğrencilik bilgin SGK kayıtlarında görünmüyorsa çıkabilir. e-Devlet'teki GSS Tescil ve Prim Borcu Sorgulama hizmetinden kontrol et. Borç görünüyorsa barkodlu öğrenci belgenle bir Sosyal Güvenlik Merkezi'ne başvur.

Mezun olunca sağlık sigortası ne olur?

Anne ya da babası üzerinden yararlanamayan lise mezunları 20, yükseköğrenim mezunları 25 yaşını geçmemek şartıyla mezuniyetten sonra iki yıl gelir tespiti yapılmadan GSS kapsamında sayılır. Bu sürede başka bir yoldan GSS'li olmamak gerekir.

Sigortamın aktif olup olmadığını nereden öğrenirim?

e-Devlet'teki SPAS Müstehaklık Sorgulama hizmetinden. Anne ya da baban kendi hesabından Bakmakla Yükümlü Olduğu Aile Bireyleri Sorgulama hizmetinde adını da görebilir.

Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi — 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu (madde 3, 60, 67) (mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.5510.pdf)
• e-Devlet — Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama (turkiye.gov.tr/sgk-gss-borc-dokumu)
• e-Devlet — Genel Sağlık Sigortalısının Bakmakla Yükümlü Olduğu Aile Bireyleri Sorgulama (turkiye.gov.tr/sosyal-guvenlik-genel-saglik-sigortalisinin-bakmakla-yukumlu-oldugu-aile-bireyleri-sorgulama)
• e-Devlet — SPAS Müstehaklık Sorgulama (turkiye.gov.tr/spas-mustahaklik-sorgulama)
• e-Devlet — Kurum Sözleşmeli Sağlık Tesisi Sorgulama (turkiye.gov.tr/sosyal-guvenlik-kurum-sozlesmeli-saglik-tesisi-sorgulama)
• e-Devlet — Yabancı Uyruklu Öğrencilerin GSS Başvurusu ve Takibi (turkiye.gov.tr/sosyal-guvenlik-yabanci-uyruklu-ogrencilerin-gss-basvurusu-ve-takibi)
• Erciyes Üniversitesi — Sağlık Hizmetleri (erciyes.edu.tr/tr/i/47-2/saglik-hizmetleri)
• Sosyal Güvenlik Kurumu — Ana sayfa (Alo 170) (sgk.gov.tr)