Üniversitede Kopya Cezası ve Öğrenci Disiplin Kuralları

Üniversitede sınavda kopya çekmenin ya da çektirmenin cezası bir yarıyıl uzaklaştırma, kopyaya teşebbüs etmenin cezası kınama. Tehditle kopya çekmek ya da başkasının yerine sınava girmek iki yarıyıl uzaklaştırma gerektiriyor. Disiplin cezasının yanında o sınavın notu da sıfır sayılıyor. Bu kurallar artık bir yönetmelikte değil, doğrudan 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun 54. maddesinde yazıyor ve Türkiye'deki bütün üniversitelerde aynı.

Bu sayfa bilgilendirme amaçlı bir özet. Hakkında soruşturma açıldıysa kendi dosyan için bir avukattan ya da baronun adli yardım bürosundan destek almayı düşün.

Disiplin yönetmeliği ne oldu?

Uzun yıllar öğrenci cezaları Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'ndeydi. Süreç şöyle değişti:

1. Anayasa Mahkemesi, 8 Eylül 2022'de 2547 sayılı Kanun'un eski 54. maddesindeki disiplin hükmünü iptal etti. Gerekçe: hangi eyleme hangi cezanın verileceği kanunda belli değildi.
2. 9 Şubat 2023'te yayımlanan 7437 sayılı Kanun, 54. maddeyi baştan yazdı. Suçlar ve cezalar artık kanunda tek tek sayılıyor.
3. 11 Mart 2023'te YÖK, eski Öğrenci Disiplin Yönetmeliği'ni yürürlükten kaldırdı.
4. Anayasa Mahkemesi 22 Şubat 2024 tarihli kararıyla yeni maddenin bazı bentlerini de iptal etti: izinsiz bildiri dağıtma ve afiş asma, izinsiz toplantı düzenleme, örgüte üye olmadan yardım etme ve rektörün binaya giriş yasağı tedbiri. Kopyayla ilgili bentler yürürlükte.

İnternette hâlâ eski yönetmeliğe göre yazılmış listeler dolaşıyor. Güncel metin için Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki 2547 sayılı Kanun'a bak. AGÜ de 2025'te kendi lisans yönetmeliğini değiştirip disiplin atfını "54. madde" olarak güncelledi.

Kopya ve intihal hangi cezayı gerektirir?

Cezaların anlamı kanunda tanımlı:

• Kınama: Kusurlu davranışın yazılı olarak bildirilmesi.
• Bir haftadan bir aya kadar uzaklaştırma: Bu sürede derslere ve sınavlara katılamazsın.
• Bir ya da iki yarıyıl uzaklaştırma: Bu sürede öğrencilik haklarından yararlanamazsın.
• Çıkarma: Bir daha o yükseköğretim kurumuna alınmamak üzere öğrencilikten çıkarılma. Kopya bu cezanın sebepleri arasında değil.

Aynı eylemi ceza bildiriminden sonra ve zamanaşımı süresi içinde tekrarlarsan bir derece ağır ceza uygulanıyor. Ancak tekrar gerekçesiyle çıkarma cezası verilemiyor.

Sınav notuna etkisi

Disiplin cezası ayrı, sınav notu ayrı. Kayseri'deki üniversitelerin yönetmelikleri notu şöyle düzenliyor:

• Erciyes Üniversitesi: Kopya çeken, çektiren, teşebbüs eden, başkasının yerine sınava giren ya da kâğıt değerlendirilirken kopya çektiği anlaşılan öğrenci o sınavdan sıfır almış sayılıyor. Disiplin cezası alırsa sıfır kesinleşiyor. Aynı kural ödev, rapor, seminer ve tez çalışmalarında yapılan intihale de uygulanıyor.
• Kayseri Üniversitesi: Kopya çekme, verme, yardım etme ya da teşebbüs nedeniyle soruşturma sonunda cezalandırılan öğrenciye o dersin sınavından sıfır veriliyor.
• Abdullah Gül Üniversitesi: Kopya ya da intihal şüphesi olunca soruşturma açılıyor ve soruşturma bitene kadar o etkinliğe not verilmiyor. Suçsuz bulunursan sınavın değerlendiriliyor ya da telafi sınavı yapılıyor. Suçlu bulunursan cezanın yanında sıfır alıyorsun. AGÜ'de ödev, proje, laboratuvar raporu gibi notu etkileyen her çalışma sınav sayılıyor.

Sınav salonu kuralları ve yanına alabileceklerin için sınav günü yazımıza bak.

Soruşturma nasıl ilerler?

Kim başlatır? Fakülte ya da yüksekokulda işlenen olaylarda dekan veya müdür. Ortak alanlarda ya da birden fazla birimin öğrencilerinin karıştığı olaylarda rektör. Soruşturmayı disiplin amirinin görevlendirdiği soruşturmacı yürütüyor.

Süreler:

• Soruşturma olay öğrenilince başlatılıyor ve 30 gün içinde bitirilmesi gerekiyor. Gerekçeyle ek süre verilebiliyor.
• Kınama ve bir aya kadar uzaklaştırma gerektiren olaylarda, olay öğrenildikten sonra bir ay içinde; bir ya da iki yarıyıl uzaklaştırma ve çıkarma gerektirenlerde üç ay içinde soruşturma başlatılmazsa ceza verme yetkisi zamanaşımına uğruyor.
• Eylemin üzerinden iki yıl geçip ceza verilmemişse de zamanaşımı doluyor.

Savunma hakkın:

• Sana yöneltilen suçlama, savunma tarihinden en az yedi gün önce yazılı bildiriliyor. Bildirim öğrenci bilgi sistemi, e-posta ya da SMS ile de yapılabiliyor. Üniversite e-postanı bu yüzden düzenli kontrol et.
• Savunmanı sözlü ya da yazılı verebilirsin.
• Geçerli bir özrün olmadan davete gitmezsen savunma hakkından vazgeçmiş sayılıyorsun ve karar mevcut delillere göre veriliyor.
• Soruşturma gizli yürütülüyor.

Kim karar verir? Kınama ve bir aya kadar uzaklaştırmayı dekan ya da müdür veriyor. Bir veya iki yarıyıl uzaklaştırma ile çıkarmayı ilgili birimin yönetim kurulu disiplin kurulu olarak veriyor. Karar verirken geçmiş disiplin kaydın, pişmanlığın ve akademik geçmişin dikkate alınıp bir derece hafif ceza verilebiliyor.

İtiraz ve dava süresi

• İtiraz: Disiplin cezasına karşı 15 gün içinde üniversite yönetim kuruluna itiraz edebilirsin. Kurul 15 gün içinde itirazı kabul ya da reddediyor. Kabul ederse yetkili amir ya da kurul 30 gün içinde yeniden karar veriyor.
• Dava: Kanuna göre itiraz yolunu kullanmadan da doğrudan idare mahkemesinde dava açabilirsin. İdari Yargılama Usulü Kanunu'na göre dava açma süresi, yazılı bildirimden itibaren 60 gün.
• Cezalar öğrencinin dosyasına işleniyor. Ceza, sana burs ya da kredi veren kuruluşa da bildiriliyor.

Hangi yolun senin için uygun olduğu dosyanın ayrıntısına bağlı. Süreleri kaçırmamak için kararı aldığın gün tarih not et.

Af var mı?

2026'da çıkan öğrenci affı (7592 sayılı Kanun) ilişiği kesilmiş öğrencilere üniversiteye dönme hakkı tanıyor. Ama disiplin cezalarını kaldıran bir hüküm içermiyor. Affın kimleri kapsadığı ve başvuru tarihleri öğrenci affı 2026 yazımızda.

KYK yurt disiplininden farkı ne?

Üniversitenin disiplin süreci ile KYK yurdunun disiplin süreci iki ayrı sistem:

İki sistem birbirini etkileyebiliyor:

• Burs: Burs Yönetmeliği'ne göre üniversiteden en az bir yarıyıl uzaklaştırma ya da yurttan çıkarma cezası alan öğrencinin KYK bursu kesiliyor. Yani kopya yüzünden bir yarıyıl uzaklaştırma alırsan burs da kesiliyor.
• Yurt: Yurttan çıkarma cezası alan öğrenci, öğrenimi boyunca Bakanlık yurtlarına alınmıyor.

Yurttaki izin, giriş saati ve uyarma gerektiren davranışlar için KYK yurt kuralları ve izin rehberine, bursun diğer kesilme sebepleri için burslar ve KYK kredisi yazısına bak.

Sık sorulan sorular

Üniversitede kopya çekmenin cezası nedir?

2547 sayılı Kanun'a göre sınavda kopya çekmek ya da çektirmek bir yarıyıl uzaklaştırma, kopyaya teşebbüs kınama cezası gerektiriyor. Ayrıca o sınavdan sıfır almış sayılıyorsun.

Kopya yüzünden okuldan atılır mıyım?

Kanunda kopya, çıkarma cezasının sebepleri arasında sayılmıyor. En ağır hâli olan tehditle kopya ya da başkasının yerine sınava girme iki yarıyıl uzaklaştırma gerektiriyor.

Disiplin cezasına kaç gün içinde itiraz edilir?

Kanuna göre 15 gün içinde üniversite yönetim kuruluna. İtiraz etmeden idare mahkemesinde dava da açabilirsin. Dava açma süresi yazılı bildirimden itibaren 60 gün.

Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliği hâlâ geçerli mi?

Hayır. 11 Mart 2023'te yürürlükten kaldırıldı. Öğrenci disiplin suçları ve cezaları artık 2547 sayılı Kanun'un 54. maddesinde.

Kopya cezası KYK bursunu keser mi?

Bir yarıyıl ya da daha uzun uzaklaştırma cezası alırsan evet. Burs Yönetmeliği'ne göre burs, cezanın verildiği tarihten itibaren kesiliyor.

Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi — 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu (güncel metin, 54. madde) (mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2547.pdf)
• Resmî Gazete — 7437 sayılı Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun (9/2/2023, Sayı 32099) (resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/02/20230209-1.htm)
• Resmî Gazete — Yükseköğretim Kurumları Öğrenci Disiplin Yönetmeliğinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Yönetmelik (11/3/2023, Sayı 32129) (resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/03/20230311-4.htm)
• Anayasa Mahkemesi — Yükseköğretim öğrencilerine ilişkin disiplin suç ve cezalarının iptali (E.2022/54) basın duyurusu (anayasa.gov.tr/tr/haberler/norm-denetimi-basin-duyurulari/yuksekogretim-ogrencilerine-iliskin-disiplin-suc-ve-cezalari-ile-bu-kapsamdaki-yonetmelikle-duzenleme-yapma-yetkisinin-iptali)
• Mevzuat Bilgi Sistemi — 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu (mevzuat.gov.tr/MevzuatMetin/1.5.2577.pdf)
• Resmî Gazete — Erciyes Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği (8/10/2023, Sayı 32333) (resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/10/20231008-1.htm)
• Resmî Gazete — Kayseri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (10/12/2023, Sayı 32395) (resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/12/20231210-1.htm)
• Resmî Gazete — Abdullah Gül Üniversitesi Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliğinde Değişiklik (5/7/2025, Sayı 32947) (resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/07/20250705-2.htm)
• Mevzuat Bilgi Sistemi — Gençlik ve Spor Bakanlığı Yurt Hizmetleri Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=38510&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5)
• Mevzuat Bilgi Sistemi — Gençlik ve Spor Bakanlığı Burs Yönetmeliği (mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=40390&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5)