Ders Muafiyeti ve İntibak: Eski Dersleri Saydırmak

Başka bir üniversitede ya da bölümde geçtiğin dersleri yeni programına saydırmak için Erciyes Üniversitesi'nde (ERÜ) ilk kayıt yaptırdığın yarıyılın başlangıcından itibaren iki hafta içinde öğrenci bilgi sisteminden (ÖBİSİS, "İntibak" sekmesi) başvurman gerekiyor. Ardından üç iş günü içinde onaylı transkriptini ve ders içeriklerini bölümünün intibak komisyonuna teslim ediyorsun. Süreyi kaçırırsan başvuru değerlendirilmiyor. Muaf olduğun derslerin notları transkriptine işleniyor ve genel ortalamana giriyor.

Kayseri Üniversitesi'nde (KAYÜ) süre ders kayıt tarihinden itibaren 10 eğitim-öğretim günü ve başvuru ders kaydından önce yapılıyor. Aşağıda dört üniversitenin kurallarını karşılaştırdık.

Önce iki kavram

• Muafiyet (ders saydırma): Daha önce geçtiğin bir dersin yeni programındaki bir derse eşdeğer kabul edilmesi. O dersi tekrar almıyorsun.
• İntibak: Muafiyetlerin sonucunda hangi sınıf ve yarıyıldan devam edeceğinin belirlenmesi. Komisyonun hazırladığı intibak raporu, almak zorunda olduğun dersleri de gösteriyor.

İngilizce hazırlık ya da Türk Dili gibi derslerden muafiyet sınavı ile muaf olmak ayrı bir süreç. Onun için hazırlık ve muafiyet sınavı yazımıza bak.

Dört üniversite yan yana

Kaynak: ERÜ yönetmeliği madde 14 ve Muafiyet ve İntibak İşlemleri Usul ve Esasları; KAYÜ yönetmeliği madde 9 ve Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesi; AGÜ yönetmeliği madde 20; NNYÜ yönetmeliği madde 13 ve 25.

KAYÜ'de 5 yıl sınırı: KAYÜ'nün 2026-2027 güz intibak duyurusunda bağlantısı verilen yönerge metninde, önceki programdan ayrılış ya da mezuniyet tarihinin üzerinden 5 yıldan fazla geçmemiş olması şartı var (ortak zorunlu dersler hariç). Öğrenci İşleri'nin "Yönergeler ve Usul Esaslar" sayfasındaki, 8 Ekim 2025 Senato değişikliğini gösteren metinde ise bu fıkra yok. Hangisinin uygulandığını birimine sor.

Hangi belgeler gerekiyor?

İki devlet üniversitesinde de aynı ikili isteniyor:

1. Onaylı transkript (not durum belgesi): Önceki üniversitenin mühürlü, kaşeli ve imzalı ya da karekodlu belgesi.
2. Ders içerikleri: Onaylı ders içerikleri ya da ERÜ'de web sayfası bağlantısı, KAYÜ'de Bologna Bilgi Sistemi çıktısı.

ERÜ'de ÖBİSİS'te önce her dersi kodu, adı, türü, sınıfı, dönemi, teorik ve uygulama saati, AKTS kredisi ve başarı notuyla tek tek giriyorsun. Sisteme zamanında girilmeyen ya da eksik girilen ders için muafiyet yapılmıyor ve sorumluluk öğrenciye ait. Onaysız ya da eksik belgeyle yapılan başvuru değerlendirilmiyor. Türkçe ya da İngilizce dışındaki bir dilde aldığın dersin onaylı Türkçe çevirisini de sen sağlıyorsun.

Hangi dersler sayılır, hangileri sayılmaz?

Sayılan:

• Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Türk Dili, Yabancı Dil ve İş Sağlığı ve Güvenliği gibi ortak zorunlu dersler. ERÜ'de bu dersler kredisine ve saatine bakılmadan eşdeğer sayılıyor. KAYÜ'de kredisi olup olmadığına bakılmıyor.
• Birden fazla dersi birleştirerek tek bir derse ya da bir dersi birkaç derse saydırmak mümkün. Not, kredilere göre ağırlıklı ortalamayla belirleniyor.
• İngilizce aldığın bir ders hem İngilizce hem Türkçe derse sayılabiliyor. Türkçe aldığın ders yalnız Türkçe derse sayılıyor. Bu kural iki devlet üniversitesinde de aynı.

Sayılmayan:

• Mezun olduğun programın dersleri (ortak zorunlu dersler hariç). İkinci üniversiteni okuyorsan önceki diplomanın derslerinden muaf olamazsın (ERÜ yönetmeliği madde 14).
• Önceki üniversitede başarısız olduğun dersler.
• Aynı anda ön lisans ve lisans okuyorsan eş zamanlı aldığın dersler.
• KAYÜ'de: YÖK'ün denkliğini tanımadığı yurt dışı kurumların dersleri. Açıköğretim ya da uzaktan eğitimden yalnız ortak zorunlu ve ortak seçmeli dersler.

KAYÜ'de not şartı: Muafiyet için dersten en az CC almış olman gerekiyor. Diğer üniversitede şartlı geçtiğin DD ya da DC notu CC'ye çevriliyor. Ancak başka bir üniversitenin yaz okulunda aldığın şartlı DD ya da DC KAYÜ'de başarısız sayılıyor. Yaz okulu kuralları için yaz okulu rehberimize bak.

Hangi sınıfa intibak edersin?

ERÜ muaf olduğun derslerin haftalık ders saatine bakıyor:

KAYÜ krediye bakıyor: muaf olduğun kredi, ilgili sınıfın kredi yükünün %70'inden fazlaysa bir üst sınıfa intibak ediyorsun. Muaf sayılabilecek toplam kredi de sınırlı. Aynı düzeydeki programlar arasında mezuniyet kredisinin %70'i, ön lisanstan lisansa geçişte %50'si. Ek Madde-1 ile yatay geçişte bu sınır uygulanmıyor. Sınır aşılırsa senin tercihine, tercih yoksa en yüksek notlu derslerden başlanarak seçim yapılıyor.

Not ortalaması (GANO) ile kurumlar arası yatay geçiş yapan öğrenci KAYÜ'de geçtiği sınıfın ilgili yarıyılına yerleşiyor. Aynı programın birinci ve ikinci öğretimi arasında geçenler notlarıyla birlikte bulundukları sınıfa intibak ediyor.

DGS, yatay geçiş ve af ile gelenler

• DGS ile gelenler: ERÜ'de yalnız DGS'ye esas olan ön lisans programında aldığın dersler değerlendiriliyor. Başka bir ön lisans ya da lisanstan aldığın derslerle muafiyet yapılmıyor. Ön lisans dersleri ERÜ'de ilk dört yarıyılın, KAYÜ'de yalnız 1. ve 2. sınıfın dersleriyle eşleştiriliyor. ERÜ'de DGS ile güz döneminde yerleşenler isterse güz ve bahar dönemi için kayıt dondurabiliyor. Ayrıntılar kayıt dondurma yazımızda.
• Yatay geçiş: Geldiğin kurumun transkripti esas alınıyor. KAYÜ'de GANO ile gelenlerin mutlaka intibak başvurusu yapması ve işlem bitince ders kaydı yapması gerekiyor. Geçiş şartları yatay geçiş rehberimizde.
• Öğrenci affıyla dönenler: KAYÜ'de önceden geçtiğin dersler sisteme otomatik aktarılıyor. Görünmüyorsa 14 Eylül 2026'dan itibaren 10 eğitim-öğretim günü içinde intibak başvurusu gerekiyordu. KAYÜ yönergesinde af ile gelenlerin AKTS'si yoksa ulusal krediye bakılıyor. ERÜ'de intibakı kaydından sonra fakülte başlatıyor. Ayrıntılar öğrenci affı 2026 yazımızda.
• Erasmus, özel öğrenci ve yaz okulu: Başka kurumdan ders alacaksan, KAYÜ'de bunun önceden birim yönetim kurulu kararıyla onaylanmış olması gerekiyor. Değişim programları için Erasmus ve değişim programları yazımıza bak.

Pratik öneriler

• Karar çıkana kadar derse git. ERÜ ve KAYÜ'de muafiyet talebin karara bağlanana kadar o derse devam etmekle yükümlüsün. KAYÜ'de karar sisteme işlendikten sonra 5 eğitim-öğretim günü içinde ders ekle-sil yapman gerekiyor.
• Tek seferlik işlem. KAYÜ'de muafiyet ve intibak, üniversite kaydından sonra bir kez yapılıyor. Başvurmayan hakkından vazgeçmiş sayılıyor. Sonraki yarıyılda yapılan muafiyet talebi ya da yapılmış muafiyetin iptali talebi kabul edilmiyor.
• Not ortalamanı hesapla. Muaf derslerin notları ortalamana girdiği için düşük notlu bir dersten muaf olmak ortalamanı düşürebilir. KAYÜ'de kredi sınırı aşılırsa hangi derslerin sayılacağını sen seçebiliyorsun. Bazı ERÜ fakülte yönergeleri muaf derslerin notunu mezuniyet ortalamasına katmıyor. Kendi fakültene sor. Hesap için not ortalaması hesaplama aracımızı kullanabilirsin.

Sık sorulan sorular

Erciyes Üniversitesi'nde ders muafiyeti başvurusu ne zaman yapılır?

Üniversiteye ilk kayıt yaptırdığın yarıyılın başlangıcından itibaren iki hafta içinde ÖBİSİS'ten. Kaydını donduranlar ve izinli sayılanlar hariç, bu süre dışındaki başvurular değerlendirilmiyor. Sonra üç iş günü içinde onaylı transkriptini ve ders içeriklerini intibak komisyonuna teslim etmen gerekiyor.

Yıllar önce okuduğum derslerden muaf olabilir miyim?

ERÜ'nün usul ve esaslarında yıl sınırı yazmıyor. Ders içeriğinin en az %60 uyumlu olması yetiyor. KAYÜ'de yönergenin yayındaki iki sürümü farklı. Birinde ayrılış ya da mezuniyetten itibaren 5 yıl sınırı var, diğerinde yok. Eski derslerin varsa başvurmadan önce öğrenci işlerine sor.

Mezun olduğum bölümün derslerinden muaf olur muyum?

Genel kural hayır. Mezun olduğun programda aldığın derslerden yalnız Atatürk İlkeleri, Türk Dili, Yabancı Dil ve İş Sağlığı ve Güvenliği gibi ortak zorunlu derslerden muaf olabilirsin.

Muaf olduğum derslerin notu ortalamaya girer mi?

ERÜ ve KAYÜ'de muafiyet verilen derslerin notları dönüştürülerek transkripte işleniyor ve genel ortalamaya katılıyor. KAYÜ'de not dönüştürülemezse ST notu veriliyor ve ortalamaya girmiyor. Fakültenin kendi yönergesinde farklı bir kural olabilir.

DGS ile geldim, hangi derslerden muaf olurum?

ERÜ'de yalnız DGS'ye esas ön lisans programında geçtiğin derslerden. Bunlar ilk dört yarıyılın dersleriyle eşleştiriliyor. Hangi sınıfa intibak edeceğine intibak komisyonu karar veriyor.

Kaynaklar

• Erciyes Üniversitesi — Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği (Yönetmelikler sayfası) (erciyes.edu.tr/tr/yonetmelikler/2)
• Erciyes Üniversitesi — Ön Lisans, Lisans Eğitim Programlarında Muafiyet ve İntibak İşlemleri Usul ve Esasları (erciyes.edu.tr/usul-ve-esaslar/c014b64f-fbee-4d30-b700-d7b16a715f30.pdf)
• ERÜ Öğrenci İşleri — Ders Muafiyet İşlemleri (İntibak) (ogrisl.erciyes.edu.tr/tr/ders-muafiyet-islemleri-intibak)
• ERÜ İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi — Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönergesi 2026 (iibf.erciyes.edu.tr/File/2026/fakulte-yonergeleri/egitim-ogretim-ve-sinav-y/egitimogretimsinavyonergesi2026.pdf)
• Resmî Gazete — Kayseri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (10 Aralık 2023) (resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/12/20231210-1.htm)
• KAYÜ — Muafiyet ve İntibak İşlemleri Yönergesi (intibak duyurusundaki sürüm) (ogrenci.kayseri.edu.tr/EditorUpload/Files/4b3afb66-8976-46aa-9411-6454b0c19768.pdf)
• KAYÜ — Muafiyet ve İntibak İşlemleri Uygulama Yönergesi YÖ-104 (8 Ekim 2025 değişiklikli sürüm) (ogrenci.kayseri.edu.tr/EditorUpload/Files/112f4966-7de5-43f3-8de6-ca7e2f0285f9.pdf)
• KAYÜ Öğrenci İşleri — Yönergeler ve Usul Esaslar (ogrenci.kayseri.edu.tr/tr/i/6-1/yonergeler-ve-usul-esaslar)
• KAYÜ Öğrenci İşleri — 2026-2027 Güz Dönemi İntibak (Ders Saydırma) İşlemleri (ogrenci.kayseri.edu.tr/tr/duyuru-detay/247/2026-2027-egitim-ogretim-yili-guz-donemi-intibak-ders-saydirma-islemleri)
• KAYÜ — Geçici Madde 85 Uygulama Usul ve Esasları (ogrenci.kayseri.edu.tr/EditorUpload/Files/bfe765e9-1431-4900-bcbc-5e5b6e96d1bd.pdf)
• AGÜ Öğrenci İşleri — Lisans Eğitim Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (güncel metin) (oidb-tr.agu.edu.tr/uploads/af_kanunu/2026/Lisans%20E%C4%9Fitim%20%C3%96%C4%9Fretim%20ve%20S%C4%B1nav%20Y%C3%B6netmeli%C4%9Fi.pdf)
• NNYÜ — Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (nny.edu.tr/files/files/Icerik/Yonetmelikler/sinavyont.pdf)