Çift Anadal ve Yandal: Şartlar, Farklar, Başvuru

Çift anadal (ÇAP), kendi bölümünü okurken aynı üniversitede ikinci bir lisans diploması almanı sağlar. Yandal ise başka bir alandan sınırlı sayıda ders alıp diploma yerine geçmeyen bir sertifika almandır. ÇAP'a başvurmak için genel not ortalaman en az 100 üzerinden 70 olmalı ve sınıfının ilk %20'sinde olmalısın. Yandal için 100 üzerinden 65 yeterli.

İki program da YÖK'ün geçiş, çift anadal ve yandal yönetmeliğine göre yürütülüyor. Erciyes, Kayseri, Abdullah Gül ve Nuh Naci Yazgan üniversitelerinin yönetmelikleri bu konuda YÖK yönetmeliğine ve kendi senato esaslarına atıf yapıyor. Hangi bölümler arasında program açıldığı ve kaç kişi alınacağı üniversiteden üniversiteye değişiyor.

Hangisi sana uygun?

Kısa özet: Mesleğini iki alanda kurmak, örneğin iki ayrı diplomanın kapısını açtığı işlere başvurmak istiyorsan ÇAP. Bölümünü bir konuda tamamlamak, örneğin işletme okurken istatistik bilgisini belgelemek istiyorsan yandal.

Çift anadal şartları

Başvuru

• Zaman: Dört yıllık bir programda en erken üçüncü yarıyılın başında, en geç beşinci yarıyılın başında başvurabilirsin. Beş yıllık programlarda son sınır yedinci, altı yıllık programlarda dokuzuncu yarıyılın başı. Ön lisansta en erken ikinci, en geç üçüncü yarıyılın başı.
• Not ve sıralama: Başvuru anında GNO'n en az 100 üzerinden 70 olmalı ve sınıfında başarı sırasına göre ilk %20'de olmalısın. İlk %20'de değilsen ama GNO'n 70'in üzerindeyse ve puanın ÇAP yapacağın programın o yılki taban puanından düşük değilse yine başvurabilirsin.
• Geçmiş dersler: Başvurduğun yarıyıla kadar anadalında aldığın bütün dersleri geçmiş olmalısın.
• Sıralama şartlı programlar: Başarı sıralaması şartı aranan bir programda ÇAP yapacaksan, kayıt olduğun yıl o program için YÖK'ün belirlediği sıralama şartını da sağlamalısın.
• Yetenek sınavı: Yetenek sınavıyla öğrenci alan programlarda o sınavı da geçmen gerekiyor.

Kontenjanı üniversite senatosu belirliyor. Hukuk, tıp, sağlık ve mühendislik programları dışında, ÇAP kontenjanı programın kontenjanının %20'sinden az olamıyor. 4'lük sistemde okuyorsan 70 puanın karşılığı YÖK'ün dönüşüm tablosundan bulunur. Ortalamanın hangi harf notlarıyla nasıl oluştuğunu harf notları ve ortalama rehberinde anlattık.

Devam ve mezuniyet

• Ortalamanı koru: ÇAP'tan mezun olmak için anadalındaki GNO'n en az 70 olmalı. ÇAP süresince ortalaman bir kez 65'e kadar düşebilir. İkinci kez 70'in altına düşerse ikinci anadaldan kaydın silinir.
• Ara verme: İki yarıyıl üst üste ÇAP'tan ders almazsan kaydın silinir.
• Diploma sırası: İkinci diplomayı ancak birinci anadalından mezun olursan alabilirsin.
• Süre: Anadalından mezun olup ÇAP'ı bitiremezsen, ÇAP'a kayıt olduğun yıldan itibaren 2547 sayılı Kanun'daki azami süre işler.
• Tek ÇAP: Aynı anda birden fazla ikinci anadala kayıt olamazsın. Ama ÇAP ile yandalı aynı anda yapabilirsin.
• Çıkarsan: ÇAP'ta geçtiğin ama anadalına sayılmayan dersler, ortalamana katılmadan transkriptinde ve diploma ekinde görünür.

Yandal şartları

• Zaman: Anadal lisans programının en erken üçüncü, en geç altıncı yarıyılının başında başvurabilirsin.
• Not: Başvuru sırasında anadal GNO'n en az 100 üzerinden 65 olmalı ve o yarıyıla kadarki bütün kredili derslerini geçmiş olmalısın.
• Devam: Anadal ortalaman 60'ın altına düşerse yandal kaydın silinir. İki yarıyıl üst üste yandaldan ders almazsan da kaydın silinir.
• Bırakma: Yandalı istediğin yarıyılda bırakabilirsin ama aynı yandala tekrar kayıt olamazsın.
• Ek süre: Anadalından mezun olup yandalı bitiremediysen yönetim kurulu kararıyla en fazla iki yarıyıl ek süre verilebilir.
• Mezuniyete etkisi: Yandaldaki başarı durumun anadal mezuniyetini etkilemez.

Senato, yandal için yönetmeliktekilere ek koşullar getirebilir ve asgari notları yükseltebilir. Bu yüzden başvurmadan önce kendi üniversitenin ilanını mutlaka oku.

Kayseri'deki üniversitelerde dikkat edilecekler

• Ders yükü sınırı (ERÜ): Erciyes Üniversitesi yönetmeliğine göre yandal ya da ÇAP'a devam eden öğrencinin haftalık toplam ders saati 40'ı geçemez. ÇAP derslerin anadal derslerinle çakışırsa bazılarını sonraki dönemlere kaydırman gerekebilir.
• Ders kaydı (ERÜ): ÇAP ve yandal öğrencileri de ders kayıtlarını OBİSİS üzerinden yapıyor. Ders kaydı ve danışman onayı adımları için ders kaydı ve ekle-bırak rehberine bak.
• Katkı payı (KAYÜ): Kayseri Üniversitesi yönetmeliğine göre ÇAP'taki öğrenciden, programın öğrenim süresi artı bir yıl dolduktan sonra katkı payı alınıyor. Yani ÇAP sana fazladan bir yıl tanıyor ama sonrası ücretli.
• Başvuru ilanları: ÇAP ve yandal kontenjanları ile başvuru tarihleri üniversitenin ya da fakültenin duyurusuyla ilan ediliyor. Tarihleri akademik takvim ve duyurular sayfalarımızdan takip edebilirsin.

Planlama ipuçları

1. Danışmanınla erken konuş. İkinci sınıfın başında hangi programlar arasında ÇAP açıldığını ve geçen yılki kontenjanı sor.
2. Ortalamanı birinci sınıftan koru. Başvuru şartı başvuru anındaki GNO'ya bakıyor. İlk iki dönemde düşük kalan bir not seni %20'nin dışında bırakabilir.
3. Mezuniyet takvimini çıkar. ÇAP'ın ek dersleri normal sürene sığmayabilir. Ek yarıyıl ya da yaz okulu gerekebilir. Bursun ya da kredin varsa sürenin uzamasının bunlara etkisini önceden sor. Destekler için burslar ve KYK kredisi sayfamıza bak.
4. Alanı tamamen değiştirmek istiyorsan ÇAP yerine yatay geçiş daha kısa bir yol olabilir.

Sık sorulan sorular

Çift anadal ile yandal arasındaki fark nedir?

Çift anadalı tamamlayınca ikinci bir lisans diploması alırsın. Yandalı tamamlayınca yalnızca yandal sertifikası alırsın ve bu belge diploma yerine geçmez.

Çift anadal için not ortalaması kaç olmalı?

Başvuru anında genel not ortalaman en az 100 üzerinden 70 olmalı ve sınıfının ilk %20'sinde olmalısın. İlk %20'de değilsen, puanın ÇAP yapacağın programın o yılki taban puanından düşük değilse yine başvurabilirsin.

Çift anadala ne zaman başvurulur?

Dört yıllık bir lisans programında en erken üçüncü yarıyılın, en geç beşinci yarıyılın başında başvurabilirsin.

Ortalamam düşerse çift anadaldan atılır mıyım?

Anadal ortalaman bir kez 65'e kadar düşebilir. İkinci kez 100 üzerinden 70'in altına düşerse ikinci anadaldan kaydın silinir.

Çift anadal ve yandal aynı anda yapılabilir mi?

Evet. Aynı anda iki ayrı ikinci anadala kayıt olamazsın ama bir ikinci anadal ile bir yandala aynı anda kayıtlı olabilirsin.

Kaynaklar

• Mevzuat Bilgi Sistemi — Önlisans ve Lisans Düzeyindeki Programlar Arasında Geçiş, Çift Anadal, Yan Dal ile Kurumlar Arası Kredi Transferi Yapılması Esaslarına İlişkin Yönetmelik (mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=13948&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5)
• Erciyes Üniversitesi — Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliği (Yönetmelikler sayfası) (erciyes.edu.tr/tr/yonetmelikler/2)
• Resmî Gazete — Kayseri Üniversitesi Ön Lisans ve Lisans Eğitim-Öğretim ve Sınav Yönetmeliği (10 Aralık 2023, Sayı 32395) (resmigazete.gov.tr/eskiler/2023/12/20231210-1.htm)
• ERÜ Öğrenci İşleri — 2026-2027 Güz Yarıyılı Ders Kayıt Döneminde Öğrencilerin Yapması Gereken İşlemler (ogrisl.erciyes.edu.tr/tr/duyuru-detay/2026-2027-egitim-ogretim-yili-guz-yariyili-ders-kayit-doneminde-ogrencilerin-yapmasi-gereken-islemler)