Sultan Sazlığı Milli Parkı: Kuşlar, Mevsim ve Ulaşım

Erciyes'in güney eteğinde, Develi Ovası'nın ortasında, sazlar ve tuzlu göller arasında Türkiye'nin önemli sulak alanlarından biri bulunuyor. Sultan Sazlığı'na kuş gözlemi için gidilir, ama gözlemci olmasan da sazların arasındaki tahta yolda yürümek ve sudan Erciyes'e bakmak bile bir günü hak ediyor. Aşağıda en çok sorulan soruları tek tek cevapladık.

Sultan Sazlığı tam olarak nedir?

Bakanlık envanterine göre Develi Ovası, Erciyes'in güneyinde 1.100-1.150 metre yükseklikte, 800 km²'yi aşan kapalı bir havza. Ovanın büyük bölümünü Sultan Sazlığı kaplıyor. Alan, Develi, Yahyalı ve Yeşilhisar ilçelerinin sınırları içinde.

Sazlığı ilginç kılan şey, tatlı ve tuzlu suyun yan yana bulunması. Envanter, tatlı su bataklığının güney ve kuzeyde tuzlu Yay Gölü ile ayrıldığını, kuzeybatı köşesinde ise çok tuzlu ve yazın kuruyan Çöl Gölü'nün bulunduğunu anlatıyor. Sazlığın ortasında rüzgârla yer değiştiren yüzen saz adacıkları var.

Koruma statüsü katman katman:

• 1994: 17.200 hektarlık bölüm Ramsar Sözleşmesi kapsamında uluslararası öneme sahip sulak alan ilan edildi.
• 2006: Daha önce tabiatı koruma alanı olan saha milli parka dönüştürüldü.

Milli parkın toplam alanı Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Ramsar kitapçığında 24.523 hektar, basında ise sıkça 24.357 hektar olarak geçiyor.

Hangi kuşları görebilirim?

Kayseri Büyükşehir Belediyesi'ne göre bugüne kadar yapılan sayımlarda alanda en fazla 301 kuş türü kaydedildi. Belediye, tür sayısının ve kuşların miktarının su seviyesine ve aylara göre çok değiştiğinin altını çiziyor. Yani 301 türün hepsini aynı gün göremezsin.

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Ramsar kitapçığında öne çıkan türler şöyle sayılıyor:

• Yaz ve kış: gri balıkçıl, küçük karabatak, dikkuyruk, angıt, saz delicesi, yalıçapkını.
• Göç molası: flamingo, kaşıkçı, leylek, bazı ördek ve kaz türleri.
• Tehlike altındaki türler: dikkuyruk ve pasbaş patka gibi türler, alanın Ramsar kriterlerini karşılamasında etkili oluyor.

Kitapçığa göre göç döneminde flamingo popülasyonunun yüzde 1'i düzenli olarak bu alanı kullanıyor ve 1998'de 200.000'den fazla flamingo sayıldı. DHA'nın haberinde konuşan kayıkçılar ziyaretçilere en çok dikkuyruk, pasbaş patka, sakarmeke ve batağan gibi türleri gösterdiklerini anlatıyor.

Ne zaman gitmeliyim?

• Sonbahar (eylül-ekim): Ramsar kitapçığına göre her yıl bu iki ayda alandaki kuş sayısı 20.000'i aşıyor. Kuş sayısı açısından en verimli dönem.
• İlkbahar: Göçmen kuşların geri döndüğü ve üremenin başladığı dönem.
• Yaz: Öğle saatleri sıcak ve gölgesiz geçiyor. Gidersen sabah erken saatleri tercih et.
• Kış: Kışlayan kuşlar için ilginç bir dönem ama ova soğuk ve rüzgârlı geçiyor. Kayseri'nin genel iklimi için Kayseri hakkında yazısına bakabilirsin.

Her mevsim için geçerli bir kural var: kuşlar en hareketli halleriyle sabahın ilk saatlerinde ve akşama doğru görülüyor. Öğle saatinde gidersen sazlık sessiz gelebilir.

Orada ne yapılır?

• Kayık turu: DHA'nın haberine göre milli parktaki gişede bulunan işletme aracılığıyla kayık turları düzenleniyor ve yoğun günlerde günde 50 kadar sefer yapılıyor. Kayıkçılar tur sırasında kuşları tanıtıyor.
• Tahta yol ve gözlem kulesi: Bakanlığın Ramsar kitapçığına göre alanda bir kuş gözlem kulesi ve bir ziyaretçi merkezi var. Haberlerde konuşan ziyaretçiler yaklaşık 1.300 metrelik bir platformdan ve kamışların arasından geçerek gözetleme kulesine yürüdüklerinden söz ediyor.
• At binme ve yürüyüş: Bayram dönemlerinde yapılan haberlerde ziyaretçilerin at binip yürüyüş parkurlarında dolaştığı anlatılıyor.

Kayık turu ücreti ve ziyaretçi merkezinin çalışma saatleri hakkında resmî ve güncel bir kaynak bulamadık. Gişeden ya da Doğa Koruma ve Milli Parklar Kayseri Şube Müdürlüğü'nden öğrenebilirsin.

Nasıl gidilir?

Bakanlığın Ramsar kitapçığına göre Sultan Sazlığı Kayseri'nin 90 km güneyinde. Develi'ye 35 km, Yahyalı'ya 24 km ve Yeşilhisar'a 18 km uzaklıkta. İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün envanterinde ise uzaklık 70 km olarak veriliyor. Fark, büyük olasılıkla ölçümün başlangıç ve bitiş noktalarından kaynaklanıyor.

• Araçla: En kolay yol bu. Develi ya da Yeşilhisar üzerinden gidebilirsin. Kayseri'den çıkarken güzergâhı harita uygulamasından kontrol et.
• Toplu taşımayla: Kayseri'den Develi'ye minibüsler Yoğunburç Mini Terminali'nden kalkıyor (Erciyes A.Ş.'nin ulaşım sayfasında her 15 dakikada bir sefer olduğu yazıyor). Develi'den sazlığa giden düzenli bir toplu taşıma hattını ise doğrulayamadık. Bu son 35 km'yi taksiyle ya da araç paylaşarak geçmen gerekebilir.
• Birleştir: Sazlık, Yahyalı ve Yeşilhisar arasında kaldığı için aynı gün Soğanlı ya da Yahyalı tarafındaki Derebağ Şelalesi ile birleştirilebilir. İkisini birden sığdırmaya çalışırsan gün yetmeyebilir.

Yanına ne almalı?

• Dürbün: Kuşların çoğu uzakta duruyor. Basit bir dürbün bile deneyimi değiştiriyor. Kuş gözlemi yapan bir öğrenci kulübü varsa ödünç isteyebilirsin.
• Kat kat kıyafet ve rüzgârlık: Ova açık ve rüzgârlı.
• Su ve atıştırmalık: Alandaki hizmetlerin kapsamı mevsime göre değişebilir.
• Sessizlik: Kuşları ürkütmemek için gözlem kulesinde ve tahta yolda yüksek sesle konuşma, kuşlara yaklaşmak için platformdan çıkma.

Kaynaklar

• Tarım ve Orman Bakanlığı DKMP — Türkiye'nin Önemli Sulak Alanları: Ramsar Alanları (PDF) (tarimorman.gov.tr/DKMP/Belgeler/Peyzaj%20E-Kitap/3-%20ramsar%20alanlar_%C4%B0%C3%87%20SAYFALAR.pdf)
• Kayseri Büyükşehir Belediyesi — Sultan Sazlığı (kayseri.bel.tr/kesfet-listeleme/sultan-sazligi)
• Kayseri İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü — Kayseri Turizm Envanteri (PDF) (kayseri.ktb.gov.tr/Eklenti/6632,kayseri-turizm-envanteri--sonpdf.pdf)
• DHA — 301 kuş türünün bulunduğu Sultan Sazlığı'nda kayıklı gezi (dha.com.tr/foto-galeri/301-kus-turunun-bulundugu-sultan-sazliginda-kayikli-gezi-2489048)
• Haberler.com (DHA) — Sultan Sazlığı Milli Parkı'na bayramda ziyaretçi akını (haberler.com/guncel/sultan-sazligi-bayramda-ziyaretci-akinina-ugradi-19897548-haberi)
• Milliyet (DHA) — Başkan Büyükkılıç Sultan Sazlığı'nı ziyaret etti (milliyet.com.tr/yerel-haberler/kayseri/baskan-buyukkilic-sultan-sazligini-ziyaret-et-7634383)
• Kayseri Erciyes A.Ş. — Ulaşım (kayserierciyes.com.tr/ulasim)